maandag 6 februari 2012

Rijkeluis-eten ~ Rich man’s food


Vorige week heb ik op youtube naar ‘The Tudor Feast’ gekeken. 


Een aantal bekende Britse historici namen hun intrek in de keuken van een oud kasteel uit de Renaissance. Daar bereidden ze een geweldig feestmaal. Zo’n maaltijd waar ik als kind altijd aan dacht als ik de gelijkenis van Jezus hoorde over de Koning die zijn onderdanen uitnodigt voor een maaltijd. Dagenlang is het keukenpersoneel bezig om het meest prachtige en soms bizarre voedsel klaar te maken. Een taart van marsepein en bladgoud, een pauwentaart met een half opgezette pauw erop…

Ik ben gek op geschiedenis en keek dan ook mijn ogen uit. Een pak suiker was destijds zo duur, zeg maar zo’n 300 euro, dat het samen met de specerijen in een apart, vergrendeld kamertje werd bewaard en gebruikt. Het aanmaken van het vuur was elke dag weer een zwaar karwei. En het maken van zoveel brood nam gerust een ochtend in beslag. 

Wat mij vooral opviel was de uitleg bij het gevogelte. Gevogelte was voor de meeste mensen veel te duur om te eten. De adellijke familie at pauwen, ganzen, zwanen, eenden en kippen. In de loop der tijd is men gestopt met het eten van bijna al het gevogelte, behalve de kippen. De andere dieren zouden te mooi zijn. ‘Maar is een kip niet net zo mooi, als je goed kijkt?’, vraagt historica Ruth. Lastig vind ik dat. Ik weet dat in het Kleine Huis op de Prairie een verhaal voorkomt van pa die per ongeluk een zwaan schiet als hij ganzen wil jagen. Hij verontschuldigd zich daarover tegen ma omdat hij nooit zomaar een zwaan zou schieten omdat deze beesten zo prachtig zijn. Iets aan een pauw en een zwaan is toch anders, de een zo koninklijk, de ander zo rein en sneeuwwit. Ik begrijp dus wel dat men deze beesten niet langer wilde eten. Maar volgens Ruth smaakt zo’n pauw dus best. Voor mijn tijdsgebonden ogen, vond ik het er maar een beetje decadent uitzien. Mooi, maar decadent. 



En de gewone mensen? Zij aten natuurlijk geen pauwen en zwanen, maar het andere gevogelte zoals kippen toch wel? Nee, dat ook niet. Kippen waren veel te kostbaar vanwege de eieren die ze legden. Het werd zonde gevonden een kip te doden omdat je dan ook geen eieren meer had. Dit is eeuwenlang zo geweest. Als een kip oud werd en niet meer legde kon je haar eindelijk slachten, maar dan had je wel een soepkip ;  ) En de haantjes werden misschien gegeten. Maar dan was het vaak nog handiger om ze te verkopen, dan leverde het tenminste nog geld op.  

Ik vond het erg interessant om te ontdekken dat kip eigenlijk altijd een duur soort vlees is geweest. Pas sinds de legbatterijen is kippenvlees juist goedkoop. Ik merkte al dat zodra ik iets ‘betere kip’ wilde kopen (en daarmee bedoel ik niet uit de bio-industrie) het enorm prijzig werd. Nu begrijp ik waarom. Kip hoort helemaal niet goedkoop te zijn. Een kip moet kunnen groeien en hoe langer het beest leeft, hoe meer voer er in moet, wat ook geld kost. Dus krijgen de kippen in de bio-industrie krachtvoer en van alles toegediend om sneller te groeien. Vandaar dat het dus ook meer kost als je kip koopt die een maand langer heeft geleefd. 

Zelf hebben we nu een compromis gevonden. Biologische kip is voorlopig te duur voor ons en bio-industrie kip komt er al maanden niet meer in. We hebben een adresje gevonden van iemand die de kippen een iets beter leven geeft, ze natuurlijk op eigen tempo laat groeien, geen extra antibiotica en hormonen toedient, enz. http://www.bavleesverwerking.nl/

De prijzen liggen net iets hoger dan de supermarkt, maar nog heel betaalbaar. Zondag voor het eerst sinds tijden weer een lekker gebraden kippetje gegeten. Ik voelde me helemaal adelijk. Ons eigen feestmaal.



Last week I  watched  'The Tudor Feast' on youtube.  http://www.youtube.com/watch?v=azCGi_a4b-k

A number of known British historians moved into the kitchen of an old castle from the Renaissance. They prepared a great feast.  Such a meal, were I as a child, always thought about when I heard Jesus' parable about the King who invites His subjects for a meal. For days, the kitchen staff worked to prepare the most beautiful and sometimes bizarre food. A cake of marzipan and gold, a peacock pie with half a stuffed peacock on it ...

I love history and looked my eyes out. A pack of sugar was so expensive at the time, say around 300 euros, that it was kept and used (together with the spices) in a separate, locked room. Every day, creating the fire was a heavy task. And to make so much bread took a morning of hard labour.

What I particularly noticed was the explanation about the birds. Poultry was for most people much too expensive to eat. Only the noble family did eat peacocks, geese, swans, ducks and chickens. Over time, people stopped eating almost all the birds except the chickens. The other animals were just too pretty. "But is a chicken not as beautiful as you look very closely?" asks historian Ruth Goodman. I find that difficult. I know that in the Little House on the Prairie a story is told of dad who accidentally shoots a swan when he wants to hunt geese. He excused himself on this matter by Caroline because he would never intentionally shoot a swan because these animals are so beautiful. Something about a peacock and a swan is different, the first so royal, the other as pure and white as snow. So I understand that these creatures are no longer wanted to eat. But according to Ruth a peacock tastes good. For my time bound eyes, I thought it was just a little decadent look. Nice, but decadent.

And the ordinary people? Of course they did not ate peacocks and swans, but what about the other poultry such as chickens? No, not. Chickens were too expensive because of the eggs they laid. It was found not so clever to kill a chicken because you had no more eggs. This has been so for centuries. When a chicken was old and could no longer lay eggs you finally kill her, but then you had a soepkip as we call it in Holland, a soup-chicken ; ) Maybe also some of the roosters were eaten. But it was often better to sell them, that at least provided money.

I found it very interesting to discover that chicken actually always had been an expensive kind of meat. Only since the chicken battery cages came up, it became very cheap to buy chicken. I noticed that if I wanted to buy some “good chicken” ( I mean not from the bio-industry), it was enormously expensive. Now I understand why. Chicken should not be cheap. A chicken must grow and the longer the animal lives, the more food it should eat, which also costs money. So the chickens in factory farms are given concentrated stuff to grow faster. Hence it also costs more if you buy chicken that has lived a month longer.

We ourselves have now found a compromise. Organic chicken is temporarily too expensive for us and the wrong kind of chicken did not enter our home for months. We have an address of someone who gives the chicken a slightly better life: they grow naturally at their own pace, no extra administering antibiotics and hormones are given, etc. The prices are slightly higher than the supermarket, but still very affordable. Sunday for the first time in ages again a nice roast chicken dinner.
I felt quite noble. Our own feast.


1 opmerking:

  1. Een erg boeiend onderwerp, net als de mini-bijbelstudie daarboven. Wij hebben ons eens voorgenomen om minimaal éénmaal per week vegetarisch of biologisch vlees te eten, een enorm compromis voor mijn man die een verwoed vleeseter is ;) Er zijn ook veel leerzame en motiverende documentaires over: "Slowfood" en "Taste the waste"

    BeantwoordenVerwijderen

Your comments make me happy/ Uw of jouw reacties maken mij blij.